Osmanlı Döneminde Behisni (Besni) Kazasında Aşiret ve Aileler, Zeynel Özlü'nün kaleminden çıkan, Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemlerinde Adıyaman'ın Besni ilçesinde yaşayan aşiretlerin ve ailelerin sosyal, ekonomik ve siyasi yapılarını inceleyen kapsamlı bir çalışmadır. Kitap, Besni'nin tarihine ışık tutarken, yerel halkın yaşam tarzını, ilişkilerini ve kimliklerini anlamamızı sağlar. Özlü, titiz bir araştırmayla, arşiv belgeleri, sözlü tarih çalışmaları ve yerel kaynakları bir araya getirerek, Besni'deki aşiretlerin ve ailelerin demografik yapısını, toprak mülkiyetini, ekonomik faaliyetlerini, gelenek ve göreneklerini, eğitim durumlarını, siyasi etkileşimlerini ve devletle olan ilişkilerini detaylı bir şekilde analiz eder. Kitapta, aşiretlerin iç örgütlenmeleri, liderlik yapıları, farklı aşiretler arasındaki rekabet ve işbirliği dinamikleri, evlilik gelenekleri, dini inançları ve kültürel yaşamları gibi konulara da değinilir. Ayrıca, Besni'nin Osmanlı yönetimi altındaki idari yapısı, vergi sistemi, adalet mekanizması ve eğitim kurumları gibi konular da incelenir. Özlü, kitabında sadece tarihsel bir anlatım sunmakla kalmaz, aynı zamanda sosyolojik ve antropolojik bir bakış açısıyla, Besni'deki toplumun yapısını ve değişimini anlamamızı sağlar. Kitabın temel teması, Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemlerinde taşra toplumlarının geçirdiği dönüşümleri, yerel dinamiklerin devlet politikalarıyla etkileşimini ve kimlik oluşum süreçlerini incelemektir. Kitap, özellikle tarih, sosyoloji, antropoloji, yerel tarih ve Osmanlı tarihi alanlarında çalışan akademisyenler, araştırmacılar ve öğrenciler için önemli bir kaynaktır. Ayrıca, Besni ve çevresinin tarihi, kültürü ve sosyal yapısı hakkında bilgi edinmek isteyen okuyucular için de ilgi çekici bir eserdir. Kitap, yerel tarih çalışmalarına önemli bir katkı sağlarken, Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemlerindeki taşra hayatına dair farklı bir perspektif sunar. Benzer kitaplar arasında, Osmanlı İmparatorluğu'nun farklı bölgelerindeki yerel toplumları ve aşiret yapılarını inceleyen eserler, örneğin, Ortadoğu ve Anadolu'daki aşiretler üzerine yapılan çalışmalar, Osmanlı taşra tarihi üzerine yazılan kitaplar ve yerel tarih araştırmaları sayılabilir. Kitap, Besni'nin tarihine ve toplum yapısına ışık tutarak, benzer çalışmalara örnek teşkil eder ve Osmanlı tarihi araştırmalarına önemli bir katkı sunar. Kitabın hedef okur kitlesi, tarih, sosyoloji ve antropoloji alanlarında çalışan akademisyenler, araştırmacılar, öğrenciler, yerel tarih meraklıları ve Besni hakkında bilgi edinmek isteyen herkesi kapsamaktadır. Kitap, akademik bir dil kullanmakla birlikte, genel okuyucuya hitap edecek şekilde anlaşılır bir üslupla yazılmıştır.

Zeynel Özlü, Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemleri ve Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yıllarında Adıyaman ve çevresinde yaşanan sosyal, kültürel ve siyasi olaylara odaklanan çalışmalarıyla tanınan bir araştırmacı ve yazardır. Özlü'nün yaşamı ve akademik kariyeri hakkında detaylı bilgilere ulaşmak zor olsa da, eserleri onun tarih araştırmalarına olan derin ilgisini ve yerel tarihe olan bağlılığını göstermektedir. Yazım üslubu, titiz araştırmalara dayalı, analitik ve betimleyici bir yaklaşıma sahiptir. Özlü, arşiv belgelerini, sözlü tarih çalışmalarını ve yerel kaynakları kullanarak, olayları ve olguları çok yönlü bir şekilde değerlendirir. Eserlerinde, dönemin sosyal, ekonomik ve siyasi koşullarını detaylı bir şekilde analiz ederken, yerel halkın yaşam tarzını ve kültürel değerlerini de göz önünde bulundurur. Zeynel Özlü'nün en önemli eseri, Osmanlı Döneminde Behisni (Besni) Kazasında Aşiret ve Aileler'dir. Bu kitap, Besni'nin tarihi, sosyal yapısı ve kültürel mirası hakkında önemli bilgiler sunar. Özlü'nün başka eserleri olup olmadığına dair kesin bilgilere ulaşılamamıştır. Ancak, bu tür yerel tarih çalışmalarının, genellikle sınırlı sayıda basıldığı ve daha çok yerel araştırmacılar ve ilgili çevreler tarafından bilindiği düşünülmektedir. Zeynel Özlü'nün, Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemlerinde ve Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yıllarında yaşamış olması muhtemeldir. Bu dönem, Osmanlı İmparatorluğu'nun çöküşü, Kurtuluş Savaşı ve Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşunu kapsayan, siyasi ve sosyal açıdan çalkantılı bir süreçtir. Bu dönemde, Anadolu'da büyük değişimler yaşanmış, aşiret yapıları ve yerel toplumlar üzerinde önemli etkiler görülmüştür. Özlü'nün çalışmaları, bu dönemin yerel dinamiklerini ve toplum yapısını anlamak açısından önemli bir kaynak teşkil etmektedir. Özlü'nün çalışmalarının, yerel tarihe olan katkıları ve araştırmacılara sağladığı bilgiler nedeniyle, takdir edildiği söylenebilir.