Niyet, İhlas ve Doğruluk Kitabı, İslam dünyasının önde gelen düşünürlerinden İmam Gazali'nin kaleme aldığı, ahlaki ve manevi arınma üzerine yoğunlaşan önemli bir eserdir. Kitap, isminden de anlaşılacağı üzere, niyetin, samimiyetin ve dürüstlüğün bir Müslüman'ın hayatındaki merkezi rolünü ele alır. Gazali, bu eserinde, ibadetlerin ve davranışların Allah katındaki değerini belirleyen temel unsurları detaylı bir şekilde açıklar. Kitabın ana teması, insanın iç dünyasını temizlemesi, niyetlerini düzeltmesi ve davranışlarını doğruluk üzerine inşa etmesidir. Gazali, bu çerçevede, riya (gösteriş), kibir, haset gibi kalbi hastalıklara karşı alınması gereken önlemleri ve bu hastalıklardan kurtulmanın yollarını anlatır. Kitap, aynı zamanda, ibadetlerin nasıl daha bilinçli ve samimi bir şekilde yerine getirilebileceği konusunda pratik bilgiler sunar. İmam Gazali, okuyucularına, niyetlerini sürekli kontrol altında tutmalarını, kalplerini temizlemelerini ve davranışlarını Allah'ın rızasına uygun hale getirmelerini öğütler. Eserin hedef okur kitlesi, manevi gelişimine önem veren, İslam ahlakını daha derinlemesine anlamak ve yaşamak isteyen Müslümanlardır. Kitap, sadece dini bir metin olmanın ötesinde, insanın iç dünyasına dair derin bir analiz sunar ve okuyucularına, daha iyi bir insan olma yolunda rehberlik eder. Niyet, İhlas ve Doğruluk Kitabı, Gazali'nin diğer önemli eserleri olan İhya'u Ulumiddin (Dini İlimlerin Yeniden Doğuşu) ve Kimya-yı Saadet (Mutluluğun Kimyası) gibi eserlerle benzer temaları işler. Bu eserler, Gazali'nin ahlaki ve tasavvufi düşüncelerinin birer yansımasıdır ve İslam dünyasında yüzyıllardır okunmaya devam etmektedir. Kitabın içeriği, günlük hayatta karşılaşılan ahlaki ikilemlere çözüm önerileri sunar ve okuyucularına, doğru ve erdemli bir yaşam sürmeleri için yol gösterir. Eser, özellikle tasavvufi düşünceye ilgi duyanlar için önemli bir kaynaktır. Kitapta, niyetin önemi, ibadetlerin kabulü, ahlaki erdemler, kalbin temizliği, günahların affı gibi konular detaylı bir şekilde ele alınır. Gazali'nin anlatım tarzı, hem akademik hem de halka yönelik olup, anlaşılır ve akıcıdır. Bu sayede, geniş bir okuyucu kitlesine hitap eder. Kitap, Müslümanların manevi hayatlarına yön veren temel bir rehber niteliğindedir ve günümüzde de popülaritesini korumaktadır. Kitap, niyetin saflığı, ibadetlerin ihlası ve davranışların doğruluğu üzerine odaklanarak, Müslümanların hem dünyevi hem de uhrevi mutluluğa ulaşmalarına yardımcı olur. Gazali, bu eserinde, insanın iç dünyasını şekillendiren temel faktörleri analiz eder ve bu faktörlerin nasıl kontrol altına alınabileceğini anlatır. Niyet, İhlas ve Doğruluk Kitabı, sadece bir kitap değil, aynı zamanda bir yaşam tarzıdır ve okuyucularına, daha bilinçli, daha samimi ve daha erdemli bir yaşam sürmeleri için ilham verir. Kitabın içeriği, insanın iç dünyasına yönelik derin bir farkındalık yaratır ve okuyucularına, kendilerini tanıma ve geliştirme imkanı sunar.

İmam Gazali, tam adıyla Ebu Hamid Muhammed bin Muhammed bin Muhammed el-Gazali, 1058 yılında İran'ın Tus şehrinde doğmuş, İslam dünyasının en önemli düşünürlerinden biridir. Felsefe, kelam, tasavvuf, fıkıh ve ahlak alanlarında derinlemesine bilgi sahibi olan Gazali, İslam düşüncesine önemli katkılarda bulunmuştur. Gazali'nin en belirgin özelliği, hem dini hem de felsefi konuları bir arada ele alabilmesi ve bu konuları anlaşılır bir dille ifade edebilmesidir. Onun yazım üslubu, hem akademik derinliğe sahip hem de halka hitap eden bir açıklıktadır. Gazali, eserlerinde genellikle mantıksal argümanlar kullanır, ancak aynı zamanda tasavvufi bir bakış açısıyla kalbi ve manevi dünyayı da ihmal etmez. Gazali'nin en önemli eserleri arasında, İslam dünyasında büyük yankı uyandıran İhya'u Ulumiddin (Dini İlimlerin Yeniden Doğuşu), felsefeye yönelik eleştirilerini içeren Tehâfüt el-Felâsife (Filozofların Tutarsızlığı) ve tasavvufi düşüncelerini anlattığı Kimya-yı Saadet (Mutluluğun Kimyası) sayılabilir. Gazali, yaşadığı dönemde Selçuklu İmparatorluğu'nda önemli görevler üstlenmiş, Bağdat'ta Nizamiye Medresesi'nde müderrislik yapmıştır. Daha sonra tasavvufa yönelerek inzivaya çekilmiş ve hayatının geri kalanını manevi arayışlara adamıştır. Gazali, özellikle tasavvuf alanındaki çalışmalarıyla tanınır ve tasavvufun İslam dünyasında yaygınlaşmasında önemli bir rol oynamıştır. Onun düşünceleri, sadece İslam dünyasını değil, Batı dünyasını da etkilemiş ve farklı disiplinlerdeki düşünürleri etkilemiştir. Gazali'nin eserleri, günümüzde de farklı dillerde okunmaya ve üzerine araştırmalar yapılmaya devam etmektedir. Gazali, İslam düşüncesine yaptığı katkılardan dolayı "Hüccetü'l-İslam" (İslam'ın Delili) unvanını almıştır. Onun düşünceleri, İslam dünyasında hem ahlaki hem de entelektüel bir rehber olarak kabul edilir. Gazali, 1111 yılında Tus'ta vefat etmiştir, ancak mirası günümüzde de yaşamaya devam etmektedir.