Mantukut Tayr Manzum Tercume Cep Boy Tam Metin 3 Cilt, Feriduddin Attar'ın kaleme aldığı ve kuşların hikayeleri üzerinden tasavvufi öğretileri anlatan önemli bir eserdir. Eser, kuşların bir araya gelerek Simurg'u (Anka kuşu) arama yolculuğunu konu alır. Bu yolculuk, insanın Allah'a ulaşma çabasını sembolize eder. Kitap, üç cilt halinde cep boy olarak yayınlanmıştır, bu da okuyucuların eseri kolaylıkla taşımasını ve her yerde okuyabilmesini sağlar.

Eserin özeti, kuşların dünya üzerindeki farklı yerlerden toplanıp Simurg'a ulaşmak için çıktıkları zorlu yolculukla başlar. Bu yolculuk sırasında, kuşlar çeşitli engellerle ve zorluklarla karşılaşır. Her kuş, kendi içsel dünyasında farklı bir sembolü temsil eder. Örneğin, bülbül aşkı, papağan dünyevi zevkleri, kartal ise yüceliği temsil eder. Yolculuk boyunca kuşlar, çeşitli vadilerden geçerler. Bu vadiler, tasavvuf yolculuğundaki farklı aşamaları simgeler. İlk olarak, 'istek' vadisi ile başlar, ardından 'aşk', 'marifet', 'tevhid', 'hayret', 'fakirlik' ve 'fenafillah' vadilerinden geçilir. Bu vadiler, insanın nefsini terbiye etmesi ve Allah'a yakınlaşması için birer sınav niteliğindedir.

Kitabın teması, insanın manevi arayışı, Allah'a ulaşma çabası ve nefsiyle mücadelesidir. Attar, bu eserinde, tasavvufi öğretileri kuşların hikayeleri aracılığıyla anlatarak, okuyuculara derin bir anlam dünyası sunar. Eserin hedef okur kitlesi, tasavvufa ilgi duyan, manevi derinliğe ulaşmak isteyen ve evrensel değerleri keşfetmek isteyen kişilerdir. Kitap, sadece tasavvufi bir eser olmanın ötesinde, aynı zamanda bir edebiyat şaheseridir. Akıcı dili, etkileyici metaforları ve derin anlamlarıyla okuyucuyu büyüler.

Benzer kitaplar arasında, Mevlana'nın Mesnevi'si, İbn Arabi'nin Fususül Hikem'i ve Yunus Emre'nin Divan'ı sayılabilir. Bu eserler de tasavvufi düşünceyi edebiyat yoluyla aktaran önemli çalışmalardır. Mantukut Tayr, bu eserler gibi, insanın iç dünyasına yolculuk yapmasını sağlayan, öğretici ve ilham verici bir yapıya sahiptir. Kitap, aynı zamanda, insanın hayatın anlamını sorgulamasına ve kendi içsel potansiyelini keşfetmesine yardımcı olur. Eserin manzum olması, okuyucunun hem zihnine hem de gönlüne hitap etmesini sağlar. Cep boyutu ise, kitabın her an ve her yerde okunabilmesine olanak tanır, bu da eserin erişilebilirliğini artırır.

Feriduddin Attar, 12. ve 13. yüzyıllarda yaşamış, İran edebiyatının ve tasavvufunun önde gelen şair ve düşünürlerinden biridir. Asıl adı Feridüddin Ebu Hamid Muhammed bin Ebu Bekir İbrahim'dir. Nişabur'da doğmuş ve hayatının büyük bir bölümünü burada geçirmiştir. Attar'ın hayatı hakkında çok fazla bilgi bulunmamakla birlikte, döneminin önemli ilim merkezlerinde eğitim aldığı ve tasavvufi düşünceye yöneldiği bilinmektedir.

Attar'ın yazım üslubu, derin tasavvufi anlamları, akıcı bir dille ve etkileyici metaforlarla birleştirmesiyle öne çıkar. Eserlerinde aşk, ilahi sevgi, insanın manevi yolculuğu ve nefisle mücadele gibi temaları işlemiştir. Şiirlerinde, sembolizm ve alegoriye sıkça başvurarak, okuyuculara farklı yorumlara açık bir dünya sunar.

Attar'ın en önemli eserleri arasında, Mantıku't-Tayr (Kuşların Dili), İlahi-name, Tezkiretü'l-Evliya (Evliyaların Hayatları) ve Divan'ı sayılabilir. Mantıku't-Tayr, kuşların Simurg'u arama yolculuğunu anlatan, tasavvufi öğretileri içeren ve Attar'ın en bilinen eseridir. Tezkiretü'l-Evliya ise, İslam dünyasının önemli velilerinin hayatlarını anlatan bir eserdir.

Attar'ın eserleri, döneminde ve sonrasında büyük ilgi görmüş, birçok dile çevrilmiş ve farklı kültürlerde etkili olmuştur. Attar, tasavvufi düşüncenin yayılmasına önemli katkılar sağlamış, eserleriyle insanlara ilham vermiştir. Attar'ın yaşadığı dönem, Selçuklu ve Harzemşahlar dönemine denk gelmektedir. Bu dönem, İslam dünyasında bilim, sanat ve edebiyatın altın çağı olarak kabul edilir. Nişabur, o dönemde önemli bir kültür ve ticaret merkeziydi ve birçok bilim insanı, şair ve düşünürün yetiştiği bir şehirdi. Attar da bu entelektüel ortamda yetişmiş ve eserleriyle bu zenginliğe katkıda bulunmuştur. Attar'ın eserleri, günümüzde de tasavvufi düşünceye ilgi duyanlar tarafından okunmaya devam etmekte ve insanlara ilham vermeye devam etmektedir.